Inleiding gestalt

Aandacht voor het hier en nu

Gestalt is niet alleen een groeitherapie maar ook een levensvisie, een manier van denken en doen voor iedereen die zichzelf wil leren kennen en zich wil ontplooien. De grondlegger Dr. Frits Perls, van huis uit psychoanalyticus, ging ervan uit dat je alleen maar groeit tot een zelfstandig, verantwoordelijk mens door je moeilijkheden in het hier en nu aan te pakken. Gestalttherapie is daarom in principe gebaseerd op de eenvoudige vraag: "Hoe hinder ik mezelf bij het oplossen van mijn problemen?" De therapeut geeft je geen standaard antwoorden maar helpt je om te onderzoeken op welk punt je steeds vastloopt en wat je nodig hebt om weer verder te kunnen.

Gestalttherapie heeft zich ontwikkeld vanuit psychoanalyse, ideeën over waarneming uit de gestaltpsychologie, interpersoonlijke psychologie, existentiële fenomenologie en ideeën uit het Taoïsme en Boeddhisme tot een consistent nieuw geheel. Dit geeft een integrale visie over bewustzijnsontwikkeling en persoonlijke groei, over hoe we onszelf en de omgeving waarnemen en ervaren en hoe we spontaan en creatief in het leven kunnen staan. Perls noemt zich liever geen grondlegger maar de her-ontdekker van gestalt omdat deze visie altijd al bestaan heeft. Volgens hem is het de originele, onverwrongen, natuurlijke benadering van het leven. Met de verspreiding van zijn ideeën werd Frits Perls een van de grote inspirators van de persoonlijk groei beweging in de jaren zestig en zeventig. Gestalt is heel breed toepasbaar en de gestaltprincipes zijn ondertussen opgenomen in vele moderne therapieën, persoonlijke groei en coachingsmodellen.

Wat is 'n gestalt nu eigenlijk precies? De term 'gestalt' is een heel complex begrip. De letterlijke vertaling uit het Duits is: gestalte, gedaante, vorm of zinvol geheel. Een gestalt is geen ding wat je aan kan wijzen, het is een beeld wat we vormen in onze gedachten van wat we waarnemen en ervaren. Door dat beeld geven we betekenis aan wat we waarnemen zodat we het kunnen hanteren. De drie letters K I P hebben op zich geen betekenis maar door ze als één geheel waar te nemen en in een bepaalde context te plaatsen krijgt het de betekenis van een pluimdier, een stukje wit vlees, of een caravanmerk. Dit ingewikkelde proces noemen we de vorming van een gestalt.

De vorming van een gestalt is nodig om je ergens van bewust te worden. Je wordt je bewust van een behoefte doordat je daarvan een plaatje in je gedachten vormt. Je neemt de prikkel waar en geeft er een betekenis aan. Een gestalt begint zich bijvoorbeeld te vormen bij een gevoel van honger en krijgt meer vorm als je je een lekker broodje voorstelt. Vervolgens ga je op zoek naar zo'n broodje, je eet het op en dan verdwijnt het hongergevoel samen met het beeld van het broodje. Je behoefte is bevredigd en daarmee is de gestalt voltooid.

In gestaltwerk gebruiken we de term gestalt dus vooral in de betekenis van: een behoefte of een verlangen waarvan je je nú bewust bent. We gaan er vanuit dat je je aandacht altijd spontaan richt op iets wat te maken heeft met de behoefte die voor jouw op dit moment het belangrijkste is: een hongergevoel, verliefdheid, een behoefte aan scholing, een idee voor een project of misschien wel een gevoel van angst, verontwaardiging of verdriet. Op het moment dat je van deze prikkel een gestalt vormt, krijg je een energiek gevoel van opwinding. Dit levendige en actieve gevoel is in feite een soort werkenergie om iets aan je idee, behoefte of probleem te doen.

Als dit goed verloopt dan heb je er voldoening van, je sluit een hoofdstuk af en kan met al je aandacht en energie aan de slag met een volgend gestalt dat zich aandient. Er zijn echter allerlei (aangeleerde) manieren om dit proces te onderbreken waardoor je met een gevoel van onbehagen blijft zitten. We noemen dit een onvoltooide gestalt. Een sluimerende onvrede blijft aanwezig en beïnvloedt op een onderhuidse manier steeds je gedachten, gevoel en gedrag. Door een onaffe gestalt ben je in feite steeds bezig met oude frustraties en leef je dus eigenlijk in het verleden. In gestaltwerk streven we ernaar om deze onaffe gestalten op te sporen en alsnog af te maken. Je kunt je volledige aandacht dan weer geven aan je bezigheden in het hier en nu.

Gestalt relatietherapie Eindhoven
 
Verandering komt tot stand wanneer je wordt wat je bént, niet wanneer je probeert te worden wat je níet bent.   Arnold R. Biesser
 
www.oplijn.nl
 
© Hans Loeffen
BOVEN
Real Time Web Analytics